Smaki PRL: kultowa pizza, shawarma z drobiu i chłopskie jadło
Powrót do smaków PRL
Współczesna Ojczyzna to państwo zasobny gastronomicznie, ale nie można zapomnieć o daniach, które kształtowały rutynę w epoce Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Smaki PRL-u powracają dziś nie tylko w sentymentalnych wspomnieniach, ale też na stolikach młodszych grup wiekowych. Kultowa pizza PRL, shoarma z drobiu czy rustykalne potrawy to symbole epoki, które wciąż kultowa pizza PRL pobudzają wyobraźnię kucharzy i smakoszy.
legendarna placki PRL – nieskomplikowanie i aromat
W latach 80. placek była synonimem luksusu i innowacyjności. Nie była podobna do oryginalnego prototypu – jej fundamentem był gruby, puszysty spód drożdżowy, nierzadko robiony na blaszce. Składniki były ograniczone możliwością zakupu towarów w marketach, strona główna w miejsce mozzarelli (bez zmian) wykorzystywano sera żółtego, a ketchup pełnił rolę pomidorowy sos.
Najważniejsze właściwości placka PRL:
- Grube ciasto: Delikatne, na drożdżach, pieczone na obszernej formie.
- Nieskomplikowane składniki: Cebulica, szynka w puszce lub wędlina, grzyby z puszki.
- Ser żółty: Najczęściej gouda lub edamski zamiast mozzarelli.
- Ketchup: Zwykle nalewany po przygotowaniu jako chłopskie jadło zamiennik sosu pomidorowego.
Taki rodzaj pizzę można było zakupić w barach mlecznych czy osiedlowych pizzeriach. Do obecnie wiele jednostek przypomina sobie smak placka z pieca „Merkury” czy rozpoznawalny aromat upieczonego ciasta drożdżowego unoszący się nad alejami.
Shoarma z kurczaka – orientalny element epoki lat 90.
Pomimo że shawarma pojawiła się bardziej aczkolwiek pod koniec lat osiemdziesiątych, prędko zyskała uznanie Polaków łaknących nowych smaków. Była jedną z wczesnych dań kulinarii orientalnej serwowanych w rodzimych lokalach typu fast food.
Szawarma z drobiu odznaczała się pachnącymi ziółkami i łatwością prezentacji. Wołowina shoarma z kurczaka przygotowywano w kompozycji czosnku, papryki i kurkumy, a potem pieczołowicie opiekano lub smażono na rozgrzanych powierzchniach. Przeważnie dostarczano ją z frytkami ziemniaczanymi i mieszanką z kapusty oraz sosem czosnkowym lub ostrym.
Czemu shawarma została hitem?
- Nowinka gastronomiczna – dla wielu mieszkańców Polski była pierwszym spotkaniem z sztuką kulinarną orientalną.
- Przystępność – ekspresowa do przygotowania i treściwa.
- Wyrazisty smak – wyraziste przyprawy odróżniały ją od typowych polskich dań.
Dziś shoarma jest niezmiennym częścią menu w wielu barach i jadłodajniach typu fast food, a jej uznanie nie słabnie od dziesięcioleci kultowa pizza PRL.
Wiejskie jadło – powrót do przeszłości do tradycji
Ludowe potrawy to określenie dotyczący klasyczne dania sztuki kulinarnej wiejskiej, które w PRL-u przeżywały odrodzenie. W okresach braków towary proste i pożywne były na cenę złota. Dania takie jak kapuśniak z mięsem, żurek czy placki kartoflane odzyskiwały popularność do uznania zarówno w rodzinnych kuchenkach, jak i shoarma z kurczaka restauracjach.
Najczęściej wybierane posiłki tradycyjnego menu:
- Potrawa: Gotowana kapusty z mięsiwem i pieczarkami.
- Placusie kartoflane: Przyrumienione na chrupiąco podawane ze kwaśną śmietaną lub sosem mięsnym.
- Żureczek: Cierpka polewka na fermentacji żytniowym z białą kiełbasą i jajkiem.
- Pierogi ruskie: Z farszem kartoflano-serowym.
Wiejskie jadło stało się inspiracją do rozmaitych lokali gastronomicznych otwieranych już po zmian systemowych. Sieć „Chłopskie Jadło”, założona przez Annę Chodakowską w 1995 roku, fundamentowała się właśnie na tych prostych recepturach – oferując pierogi lepiące się do palców czy bigos przesiąknięty dymem.
Dlaczego te zapachy przychodzą znowu?
Wrócenie do posiłków chłopskie jadło PRL-u to nie tylko tęsknota za dzieciństwem czy latami młodości rodziców. Jest to także odpowiedź na zapotrzebowanie prawdziwości i prostoty we współczesnej kuchni. Dużo kucharzy kulinariów pozyskuje dziś pomysły z zwyczajów PRL-u – reinterpretując dawne formuły lub podając klasyczne potrawy w współczesnej odsłonie.
W coraz większym stopniu częściej jest możliwość spotkać punkty gastronomiczne proponujące placki „jak w przeszłości”, knajpy podające mięso z rożna zgodnie z tradycyjnymi przepisami oraz lokale gastronomiczne specjalizujące się w chłopskim jadle tworzonym zgodnie z rodzinnymi recepturami.
Jakie czynniki sprawia, że te potrawy są ponadczasowe?
- Prostota komponentów – są oparte na łatwo osiągalnych artykułach.
- Obfite porcje – doskonałe dla jednostek doceniających solidny posiłek.
- Pełne smaki – dzięki zastosowaniu ziół oraz tradycyjnych sposobów przygotowania kultowa pizza PRL.
Świeże życie legendarnych przysmaków
Potrawy jakie na przykład pizza PRL lub shoarma z kurczaka współcześnie renesans także dzięki mediom społecznościowym. W online występuje coraz więcej receptur natchnionych dekadą lat 80. i dziewięćdziesiątymi latami, a mobilne punkty gastronomiczne oraz festiwale kulinarne chętnie propagują stare smaki jako zamiennik dla modnych zagranicznych trendów.
Obywatele Polski shoarma z kurczaka coraz częściej wybierają regionalne artykuły oraz stare receptury przekazywane z generacji na generację. Dzięki temu słynne posiłki mają okazję zachować się istotnym elementem polskiej identyfikacji kulinarnej przez następne dekady.
Aromaty PRL-u pokazują, że nawet i najprostsze dania mogą być wyjątkowe – wystarczy kapka sentymentu oraz staranność w doborze składników. Czy to placek „z blaszki”, intensywna kebab czy tradycyjne rustykalne potrawy – każde z tych posiłków ma swoje chłopskie jadło znaczenie w sercach (i żołądkach) Polaków!